Phân tích 8 câu đầu bài thơ Việt Bắc của nhà thơ Tố Hữu

Đề bài: Phân tích 8 câu đầu bài thơ Việt Bắc của nhà thơ Tố Hữu

Bài làm

Nhắc đến Tố Hữu là người ta nhắc ông chính nhà thơ trữ tình chính trị, tiêu biểu cho thơ ca cách mạng Việt Nam. Không thể phủ nhận được thơ Tố Hữu thể hiện lẽ sống lớn, là một thứ tình cảm lớn của con người Cách mạng. Và nhắc đến thơ ông người ta không quên nói đến thi phẩm “Việt Bắc” là một trong những đỉnh cao của thơ ông. Ngay từ phần mở đầu với 8 câu thơ đầu cũng đã để cho chúng ta những cảm nhận vô cùng sâu sắc.

Sử dụng để tài cũ nói về tình quân dân cá nước thế nhưng người ta vẫn đánh giá bài thơ vẫn mới mẻ bởi Tố Hữu cũng đã sáng tác “Việt Bắc” là thời điểm khi chia giữa nhân dân Việt Bắc và cán bộ kháng chiến vào tháng 10/1954. “Việt Bắc” chính là một bài thơ như diễn tả được một nỗi buồn chia ly đầy nước mắt giữa cán bộ cũng như nhân dân ân tình, sâu đậm. Ngay từ đoạn mở đầu của bài thơ là sự thể hiện tinh tế, thể hiện được một sự sâu sắc những rung động trong trái tim của người đi và người ở trong giờ phút phân li đó là lời tâm tình thủ thỉ:

Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ không

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?

Ở bốn câu thơ đầu là lời của người ở lại nói với người ra đi một cách đầy lưu luyến và cũng vô cùng bị rịn. Nhà thơ Tố Hữu cũng đã mở đầu bằng một câu hỏi mang âm hưởng ca dao của tình yêu đôi lứa như: “Mình về mình có nhớ ta”. Khi mà “mình về” nó như chỉ hoàn cảnh để người ở lại bộc lộ nỗi niềm với biết bao nhiêu tâm trạng và nói đến một sự chia li. Và đó cũng chính là một nỗi niềm nó dường như cũng đã lại gợi lên qua câu hỏi ấy của chính những người ở lại là nỗi nhớ, và đó cũng chính lại còn là tình cảm của người ở lại hướng tới người ra đi. Khi đứng giữa câu thơ ta nhận thấy được đó cũng chính là một từ “nhớ”. Và sự nhớ nhưng này đã làm cho “mình” và “ta” giữa người đi và kẻ ở dường như được xích lại gần nhau hơn. Và nguyên do ở đâu, cơ sở tạo nên nỗi nhớ ấy đó là gì mà giữa người đi và kẻ ở lại gắn bó sâu sắc như thế? Đó là vì trong khoảng Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng. Tố Hữu cũng đã sử dụng được câu thơ phảng phất âm hưởng của thơ Kiều, thế nhưng, người ta dường như cũng nhận thấy được cũng chính từ âm hưởng đó như cũng đã lại vang lên nỗi niềm tình cảm của biết bao nhiêu con người trong một thời kháng chiến.

>> Xem thêm:  Phân tích bài thơ Đi đường của Hồ Chí Minh.

Phân tích 8 câu đầu bài thơ Việt Bắc của nhà thơ Tố Hữu

Phân tích 8 câu đầu bài thơ Việt Bắc 

Tố Hữu như nhắc nhớ đến khoảng thời gian “Mười lăm năm ấy” gợi đến một quãng thời gian dường như cũng thật là khó khăn, một thời đau thương và đó cũng chính là một khoảng thời gian thật mất mát. Nhưng cho đến hôm nay thì tình cảm đó còn đọng lại và chỉ nhắc nhớ đó là những sự “thiết tha mặn nồng”. Về những gian khó và những kỉ niệm chia sẻ những khó khăn, nhọt bùi trong cuộc sống “mười lăm năm ấy”.

Tiếp đến chính là câu thơ thứ ba cũng là một câu hỏi đó chính là câu hỏi “Mình đi có nhớ ta không” dường như lại có được một sự lặp lại gần giống câu thơ đầu. Tuy vậy, chúng ta có thể thấy được rằng chính đối tượng hỏi không chỉ còn bó hẹp trong mối quan hệ giữa “ta – mình”. Thế rồi cũng chính nói nhớ đó nó không chỉ bó hẹp ở “ta” và “mình” mà còn rộng hơn rất nhiều đó là núi rừng Việt Bắc.

Nhìn sông nhớ núi, nhìn cây nhớ nguồn

Lúc này đây có thể nhận thấy được nỗi nhớ như trải thật rộng và lan tỏa rất rộng ra cả không gian nữa. Tất cả những hình ảnh được đưa ra như để muốn nhắc nhở người ra đi sống ở hiện tại cũng đừng bao giờ quên về quá khứ và có biết bao nhiêu kỷ niệm của một thời đã qua. Thực sự đó cũng chính là những lời mong muốn mà người ở lại muốn gửi gắm và nhắc nhớ người ra đi. Bạn đọc cũng nhận thấy được rằng tần xuất của từ nhớ được nói đến, nhắc đến nhiều hơn.

>> Xem thêm:  Suy nghĩ về hai câu thơ của nhà thơ Chế Lan Viên: Ngày tôi sống dậy là những ngày đẹp hơn tất cả. Dù mai sau đời muôn vạn lần hơn

Thực chất thì bốn câu thơ đầu chỉ với hai câu hỏi thế nhưng nó lại chủ yếu để có thể giãi bày tình cảm và mong muốn rằng người ra đi cũng có những tình cảm như vậy, luôn nhớ về những kỷ niệm đẹp khi cùng tham gia kháng chiến.

Tiếng ai tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…

Có thể nhận thấy được chính người ở lại đặt ra câu hỏi nhưng người ra đi không trực tiếp trả lời câu hỏi đó mà ta như nhận thấy được thay vào đó người ra đi thể hiện tình cảm lưu luyến, và cũng rất đỗi bịn rịn trong buổi chia tay. Có thể nhận thấy được biết bao nhiêu ấn tượng ban đầu đã tác động đến người ra đi đó là những câu như “Tiếng ai tha thiết bên cồn”. Tố Hữu cũng đã dùng chữ “Ai” là đại từ không xác định. “Ai” có thể là nhân vật đang xuất hiện trước mắt người ra đi, quen thuộc với người ra đi và dù là ai đi chăng nữa thì tiếng tha thiết đó cũng như khơi dậy lại biết bao nhiêu những kỷ niệm đáng nhớ biết bao ân tình. Sự tha thiết đó cũng đã khiến cho người đi như cũng có bao nhiêu cảm xúc

Bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi

Tâm trạng ở trong lòng thì bâng khuâng, thế rồi cũng chính còn hành động bên ngoài biểu hiện sự “bồn chồn” như vô cùng thấp thỏm của người ra đi. Người ra đi như cũng cảm nhận thấy được có một hình ảnh bình dị, một hình ảnh vô cùng quen thuộc thường xuất hiện trong cuộc sống đời thường mà thân quen đó là hình ảnh “áo chàm”. Tố Hữu cũng đã sử dụng hình ảnh hoán dụ “áo chàm” để chỉ người dân Việt Bắc và có lẽ bởi vậy nói: áo chàm đưa buổi phân li,  dường như cũng đã lại nói về một cuộc chia tay đầy những lưu luyến của người dân Việt Bắc và các chiến sĩ cách mạng. Họ chi tay và cầm tay nhau mà ngập ngừng không biết nói gì hôm nay cả. Bởi có biết bao nhiêu lời mà người ở lại muốn nói và người ra đi cũng vậy. Tác giả Tố Hữu còn khéo để dấu 3 chấm ở cuối câu “Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…” giống như một nốt nặng không lời bởi không có quá nhiefu điều muốn nói. Cái ngập ngừng trong câu cũng đã được thể hiện khá rõ nét qua dấu ba châm đầy điều muốn nói này.

>> Xem thêm:  Phân tích bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ của nhà thơ Thanh Hải

Với 8 câu thơ đầu bài thơ “Việt Bắc” cũng giống như một lời thủ thỉ và đã nói lên tất cả những lưu luyến, bịn rịn của người ở nói với người đi. Biết bao nhiêu kỷ niệm được gợi nhắc nghĩa tình được thể hiện độc đáo, sâu sắc trong bài.

Minh Nguyệt