Phân tích bài thơ Con Cò của nhà thơ Chế Lan Viên

Đề bài: Phân tích bài thơ Con Cò của nhà thơ Chế Lan Viên

Bài làm

Trong cuộc sống muôn màu và luôn luôn biết đổi khiến con người như phải chạy vào guồng quay mải miết của công việc, sự áp lực mệt mỏi bủa vây. Thế nên mỗi người cũng sẽ tìm cho mình một điểm tựa vững chắc từ gia đình và người mẹ cũng chính là một điểm tựa vững chắc như vậy. Tình mẫu tử có lẽ vì thế mà thiêng liêng và trở thành đề tài được nhiều nhà văn chọn lựa cho sáng tác của mình. Và Chế Lan Viên cũng không ngoại lệ, ông đã sáng tác ra bài thơ “Con cò” với biết bao nhiêu cảm xúc khiến người đọc không thể quên được.

Ngay từ phần mở đầu bài thơ “Con cò” như cũng đã mở ra đó chính là hình ảnh con cò được xuất hiện không phải là một con cò đứng bên ruộng lúa mà nó được xuất hiện, tái hiện lại thông qua những lời hát ru của mẹ đến với tuổi ấu thơ của người con. Có thể nhận thấy được xuyên suốt toàn bộ tác phẩm, tác giả đã xây dựng lên hình ảnh con cò lúc này đây dường như cũng thật sự có ý nghĩa biểu tượng cho tấm lòng người mẹ người đọc cũng cảm nhận được một ý nghĩa của lời hát ru trong chính cuộc đời của mỗi con người Việt Nam ta. Chế Lan Viên không mượn nguyên văn lời ru mà ông chỉ tái hiện lại hình ảnh con cò và hướng cho người đọc nhận thấy được có một không gian thật yên bình biết bao nhiêu trong làng quê Việt Nam ta.

Con cò bay la

Con cò bay lả

Con cò cổng phủ,

Con cò Đồng Đăng…

Chính với nhà thơ Chế Lan Viên như gợi lên được mộy hình ảnh "Con cò ăn đêm, con cò xa tổ, cò gặp cành mền, cò sợ xáo măng…”. Tất cả những điều đó dường như cũng đã lại trở thành một biểu tượng cho những người nông dân biểu tượng cho những người phụ nữ tảo tần có thể là người mẹ, người bà một nắng hai sương vất vả hi sinh bao nhiêu phẩm giá cao quí. Có lẽ rằng cũng chính câu thơ khiến người đọc dễ dàng có thể liên tưởng tới những câu ca dao xưa cũ chính về hình ảnh cánh cò vất vả, lam lũ, cơ cực và gian khó biết bao nhiêu:

>> Xem thêm:  Ý kiến của mình về phương châm Học đi đôi với hành

Con cò mà đi ăn đêm

Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống áo

Ông ơi ông vớt tôi nao

Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng

Có xáo thì xáo nước trong

Đừng xáo nước đục đau lòng cò con…

Thông qua bài thơ mở đầu là những lời ru như da diết dường như cũng đã khiến cho hình ảnh con cò lúc này đây như cũng đã đến với tâm hồn trẻ thơ một cách vô thức và cũng thật đặc biệt. Chính việc chọn lựa một cách mào đầu này mang được bao nhiêu ấn tượng cho người đọc và còn thể hiện được một điệu hồn dân tộc, một người mẹ tảo tần yêu thương con vô bờ bến đã thấm sâu vào tâm hồn của những đứa trẻ non nớt biết bao nhiêu. Đưa bài thơ gần gũi khiến người ta có liên tưởng nó giống như một lời thủ thỉ tâm tình thật hay và da diết.

Con chưa biết con cò, con vạc

Con chưa biết những cành mềm mẹ hát,

Sữa mẹ nhiều con ngủ chẳng phân vân….

Phân tích bài thơ Con Cò của nhà thơ Chế Lan Viên

Phân tích bài thơ Con Cò 

Nhà thơ Chế Lan Viên cũng đã làm nổi bật lên tình cảm mẫu tử thiêng liêng, bền chặt thì ông cũng thật khéo léo sử dụng nghệ thuật đối lập tương phản giữa cánh cò và người con bằng những câu:

Cò một mình cò phải kiếm lấy ăn

Con có mẹ, con chơi rồi lại ngủ.

Hình ảnh con cò luôn gần gũi và thân thuộc luôn luôn một mình, cô đơn, quanh năm suốt tháng lẻ bóng để đi kiếm ăn một mình. Thế rồi còn cò con lại luôn được chăm sóc bởi cò mẹ nên chỉ ăn rồi ngủ không phải lo nghĩ gì cả. Không dừng lại ở đó ta nhận thấy ở đó có một tay bồng ẵm con, một tay vuốt ve luôn luôn vỗ về con rồi mà người mẹ vẫn còn lo sợ người con sẽ hoảng hốt lắm khi bắt gặp cánh cò bị nạn kể cả trong giấc mơ:

>> Xem thêm:  Soạn bài Vào Phủ Chúa Trịnh của Lê Hữu Trác

Ngủ yên! Ngủ yên! Cò ơi, chớ sợ!

Cành có mềm, mẹ đã sẵn tay nâng!

Câu thơ được ngắt nhịp ra như thể một bài hát ru xưa cho nên người con cũng sẽ rất an tâm khi được ngủ ngon trong giấc mơ thật đẹp. Chính với những cách sử dụng sáng tạo những câu ca dao thật hay và dùng hình ảnh con cò được nhắc trong lời ru của mẹ sẽ khiến cho câu thơ như diễn tả được sự thấm thía cũng như tình yêu thật cảm động của mẹ đối với con.

Thế rồi trong chính lời ru của mẹ, cánh cò dần phát triển mạnh mẽ, cò dường như cũng đã vỗ cánh bay từ lời ru ra với cuộc đời làm quen với đứa con thật bé bỏng và bỗng nhiên nay cũng đã lại trở thành người bạn đồng hành nâng đỡ người con trên mỗi chặng đường đời hết sức thân thiết trong cuộc đời của con. Con cò vô tình được nhà văn Chế Lan Viên miêu tả được những gợi ý về tình yêu của mẹ dành cho con không bao giờ có thể phai nhạt được.

Sử dụng giọng thơ tâm tình, đồng thời cũng đã lại mang được những lời thủ thỉ tha thiết dường như cũng đã đếnnỗi của người mẹ hiền đã chuyển sang giọng triết lí, chiêm nghiệm sâu sắc đến với con của mình. Cho dù hoàn cảnh xa cách thì mẹ cũng bên con và yêu con da diết đến suốt cuộc đời:

Dù ở gần con

Dù ở xa con

Lên rừng xuống bể

Cò sẽ tìm con

Cò mãi yêu con

Tấm lòng chan chứa tình mẫu tử của nhà thơ Chế Lan Viên đã khái quát thành một qui luật tâm lí tình cảm và nó cũng đồng thời mang lại được một ý nghĩa vô cùng lớn lao và cũng thật thiêng liêng về tình mẹ:

>> Xem thêm:  Phân tích Trao Duyên

Con dù lớn vẫn là con của mẹ

Đi hết đời lòng mẹ mãi theo con

Đến với phần cuối bài thơ, trở lại với âm hưởng lời ru ngọt ngào và những lời được thốt ra thật đều đặn, tác giả Chế Lan viên cũng đã đúc kết ý nghĩa về hình tượng con cò đó chính là một hình ảnh đẹp và gần gũi:

Một con cò thôi

Con cò mẹ hát

Cũng là cuộc đời

Vỗ cánh qua nôi

Ngủ đi! Ngủ đi!

Cho cánh cò cánh vạc

Cho cả sắc trời

Đến hát

Quanh nôi.

Lúc này đây cũng chỉ cần một con cò thôi cũng đã đủ chất chứa biết bao nhiêu tâm tình, chất chứa được biết bao ước vọng của mẹ dành cho con. Có thể nói rằng cũng chính lời ru chính là lòng mẹ lúc này đây dường như cũng đã nuôi dưỡng tâm hồn đứa con thêm trưởng thành hơn biết bao nhiêu. Lòng mẹ cũng chính là tâm hồn về đất nước con người ta để những đứa con có thể khôn lớn thành người:

Bài "Con cò" thực sự là một bài thơ thể hiện được tình mẫu tử cao đẹp và chính âm điệu đồng dao, nhịp thơ và giọng thơ lại như được rưới lên một thứ tình cảm thiên liêng như một bài ca dao đằm thắm khiến cho tình mẫu tử được liên tưởng rõ ràng và thật độc đáo, tất cả điều này giúp tác phẩm thành công hơn.

Minh Nguyệt