Phân tích đoạn trích Tức nước vỡ bờ của nhà văn Ngô Tất Tố

Phân tích đoạn trích Tức nước vỡ bờ của nhà văn Ngô Tất Tố

Bài làm

Ngô Tất Tố một nhà ăn hiện thực xuất sắc chuyên viết về nông thôn trước cách mạng tháng Tám. Truyện ngắn “ Tắt đèn” là một trong những tác phẩm tiêu biểu của ông. Đoạn trích “ Tức nước vỡ bờ” trích trong tác phẩm ấy đã phản ánh được bộ mặt tàn bạo của chế độ thực dân phong kiến, đồng thời là những nét đẹp về phẩm chất, tâm hồn của người phụ nữ xưa.

Trước khi phân tích tác phẩm, chúng ta phải nhắc đến tình cảnh của gia đình nhà chị Dậu trước khi bọn tay sai xông vào nhà. Năm đó là năm mất mùa, gia đình chị Dậu vốn nghèo khó phải đi làm thuê lại càng khó khăn hơn. Để đóng tiền sưu cho chồng, chị đã phải bán gánh khoai, bán đàn chó và đến cái Tí- con gái lớn của chị cũng bán cho ông bà Nghị Quế mới đủ tiền nộp sưu cho anh Dậu. Nhưng bọn chúng đã không tha cho gia đình chị, bắt gia đình chị nộp cả sưu thuế cho người em trai đã mất từ năm ngoái. Vì không nộp, anh Dậu đã bị bọn chúng bắt, đánh đập đến nỗi như một cái xác rồi quẳng trả gia đình chị. Chị Dậu vô cùng thương chồng. May được bà hàng xóm thường tình giúp đỡ cho bát gạo để chị nấu cháo cho chồng.

>> Xem thêm:  Phân tích sự đặc sắc trong tác phẩm Câu cá mùa thu của Nguyễn Khuyến

Phân tích đoạn trích Tức nước vỡ bờ của nhà văn Ngô Tất Tố

Mặc cho anh Dậu con ốm yếu, nhưng bọn tay sai vẫn hùng hổ vào nhà chị bắt nộp sưu. Cai lệ là tay sai chuyên nghiệp, hắn chuyên đi thúc thuế. Hắn đại diện cho nhà nước bất nhân lúc bấy giờ. Chúng đến nhà chị Dậu đòi sưu với thái độ hách dịch, vô văn hóa. Chúng mang theo dây thừng, roi song và tay lăm lăm cái thước, cứ như đi trói một con vật nào đó. Ngôn ngữ thì thét, chửi: “ Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ”. Bọn chúng nói tỏ vẻ hách dịch: “ Mày định nói cho cha mày nghe đấy à? “ “ Ông tưởng mày chết đem qua rồi?”. Còn hành động của chúng thì vũ phu, đểu càng: “ Chúng bịch mấy bịch vào ngực chị Dậu, tát, đánh bốp vào mặt chị, cứ nhảy vào anh Dậu”. Có thể nói, cai lệ là kẻ độc ác, tàn nhẫn, không chút tình người. Qua nhân vật cai lệ, tác giả đã tố cáo bộ máy thống trị phong kiến độc ác, tàn bạo.

Nói về nhân vật chị Dậu, chị là người vợ yêu thương chồng, con, có sức phản kháng mạnh mẽ.Sau khi được bà hàng xóm thương tình cho bát gạo, chị nấu cháo cho chồng để ăn lấy sức, chị múc cháo ra bát quạt cho đỡ nóng, giục chồng ăn cho mau. Chị ân cần, chăm sóc chồng và dùng những lời lẽ rất ngọt ngào: “ Chồng em cố ngồi dậy húp bát chào cho đỡ xót ruột”.  Chị còn ngồi bên cạnh xem chồng có ăn ngon không. Nhưng khi bọn cai lệ đến, chị đã có sự phản kháng mạnh mẽ để bảo vệ chồng. Lúc đầu chị nhẹ nhàng xin khuất sưu đến hôm sau nhưng bọn chúng đòi dỡ nhà chị, xông vào trói anh Dậu. Đến lúc chúng nhảy vào đánh chị, định xông vào trói anh Dậu, chị đã thay đổi cách xưng hô “ Chồng tôi đau ôm, ông không được phép hành hạ”. Khi bị chúng tát vào mặt rồi thấy chúng quá hung hăng đòi trói chồng, chị đánh quyết liệt, nhảy vào giằng co với chúng. Chị tỏ vẻ xưng hô ghê gớm: “ Mày trói chồng bà đi, bà cho mày xem” Chị Dậu đã hiện lên là người phụ nữ quyết liệt mạnh mẽ, quyết tâm bảo vệ chồng con, gia đình.

>> Xem thêm:  Phân tích Hai đứa trẻ

Về nghệ thuật, chúng ta thấy được ngôn ngữ trần thuật được miêu tả tỉ mỉ và sinh động khi miêu tả cảnh chị Dậu đánh nhau với tên cai lệ. Cách xây dựng tình huống truyện đầy kịch tính, hình ảnh đối lập giữa một bên là bọn thống trị có uy quyền với một bên là người nông dân nghèo khổ.

Đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” đã vạch trần được bộ mặt tàn ác, bất nhân của xã hội thực dân phong kiến. Đồng thời, qua câu chuyện ta thấy được vẻ đẹp tâm hồn, tình yêu thương chồng và sức sống tiềm tàng mạnh mẽ của người phụ nữ xưa.Vẻ đẹp ấy đáng trân trọng và ngợi ca!