Phân tích nhân vật Lão Hạc trong truyện ngắn Lão Hạc của nhà văn Nam Cao

Phân tích nhân vật Lão Hạc trong truyện ngắn Lão Hạc của nhà văn Nam Cao

Bài làm

Nam Cao (1917-1951) quê làng Đại Hoàng, Lí Nhân, Hà Nam. Ông là một nhà văn hiện thực xuất sắc với những truyện ngắn truyện dài chân thực viết về người nông dân nghèo đói bị vùi dập và người trí thức nghèo sống mòn mỏi bế tắc trong xã hội cũ. “Lão Hạc” là một trong những truyện ngắn xuất sắc viết về người nông dân của Nam Cao, được đăng báo lần đầu vào năm 1943. Nhân vật Lão Hạc chính là hiện thân của bao số phận người dân đang trong hoàn cảnh khốn khổ lúc bấy giờ.

Trước cách mạng Tháng tám, cuộc sống của nhân dân ta vô cùng khổ cực, lầm than, đó là tình trạng chung của biết bao số phận con người. Lão Hạc cũng không nằm ngoài số phận khổ sở, đói rét đó. Cuộc sống khốn khó, nhưng hoàn cản của Lão Hạc thì thật đúng là đã khổ lại còn khổ hơn, bất hạnh hơn. Lão có vợ nhưng vợ lão chết sớm, để lại thằng con trai cho lão nuôi nhưng cũng chỉ vì cái nghèo mà không lấy được vợ nên đi đồn điền cao sau cho Pháp. Cuộc sống của lão Hạc hiện tại chỉ có con chó Vàng bầu bạn bên cạnh. Lão Hạc phải một mình với con chó Vàng cùng cái đói của khắp bàn dân thiên hạ, tuổi già neo đơn,… cuộc sống quá khổ cực, mọi khó khăn đổ dồn lên lão, khiến cho lão phải cắn răng con chó vàng, hay cậu Vàng của lão, việc bán Vàng khiến lão đau đớn như mất đi đứa con, lão khóc: “Mặt co rúm lại, những nếp nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra, cái đầu ngoẹo về một bên, cái miệng móm mém mếu như con nít”.

Phân tích nhân vật Lão Hạc trong truyện ngắn Lão Hạc của nhà văn Nam Cao

Cái đói bám mãi không rời, cả tuần liền lão ăn khoai nhưng “khoai cũng hết”  thì lão kiếm được cái gì thì ăn cái đó “củ chuối, sung luộc, rau má, củ ráy, bữa trai, bữa ốc…” nhưng rồi mấy thức ăn đó cũng chẳng còn mà ăn. Đường cùng, lão Hạc bán chó và lựa chọn cái chết đầy đau đớn, dữ dội như cái cách lão làm khi bán cậu Vàng, lão chết bằng cách ăn bả chó xin của Binh Tư. Cái chết của lão Hạc đau đớn do bị trúng độc “sùi bọt mép”, “co giật”… Cái cảnh đó làm cho người đọc tưởng tượng rằng cái chết như cái chết của một con chó bị ăn phải bả. Đau đớn thay, xót thương thay…

>> Xem thêm:  Em hãy bình luận câu Phê phán thái độ thờ ơ, ghẻ lạnh cũng quan trọng và cần thiết như ngợi ca lòng vị tha, tình đoàn kết của con người

Tùy lão nghèo nhưng nhân cách của lão không bị tha hóa, thể hiện qua các cách lão đối xử với cậu Vàng, tuy rằng là một con chó nhưng lão Hạc đối xử, gọi yêu chẳng khác gì đứa con. Đói nhưng lão không hề ăn trộm, hay nhờ vả người khác. Lão xin bả chó của Binh Tư, khiến Binh Tư nghĩ lão đi ăn trộm, cả ông giáo cũng hoài nghi lão. Nhưng trước cái chết của lão Hạc mọi người hiểu ra tất cả, lão nghèo nhưng là người có tấm lòng trong sạch, thiện lương của một con người, hơn hết đó chính là tình yêu con cả của một người cha khốn khổ.

Lão Hạc: người cha nghèo nhưng lại có tình yêu thương vô bờ bến. Nếu như tình cha con được khắc sâu trong lòng người đọc qua “chiếc lược ngà” của nhà văn Nguyễn Quang Sáng thì “Lão Hạc” của Nam Cao tình cha con sâu đậm cũng không kém… Con trai lão đi đồn điền cao su chưa biết ngày nào trở về, tình thương con lão dành cả cho con chó Vàng, như để khuây khỏe nỗi nhớ con trai, lí do lớn nhất đó chính là con chó Vàng là con trai lão để lại, lão chăm chút yêu thương, chia ngọt sẻ bùi với cậu Vàng như thế lão đang dành cho con mình. Phải chăng, tình yêu thương con quá lớn khiến lão phải bộc lộ qua tình thương đối với con chó Vàng, mà lão gọi yêu là cậu Vàng.

>> Xem thêm:  Thuyết minh về loài gà nhà

Lão thà chịu đói chịu rách chứ nhất quyết không bán đi mảnh đất dành cho con. Lão sợ khi con lão về thì sẽ chẳng còn đất để sinh sống, nên lão cương quyết giữ mảnh đất dù phải chịu đói khát đến cái chết đau đớn để giữ mảnh đất đó. Tình thương con của lão Hạc khiến người đọc không khỏi thốt nên “thật cảm động quá!”

Tình yêu con vô bờ bến khiến người đọc hết sức cảm động về nhân vật này nhưng chính phẩm chất cao đẹp, lòng tự trọng của một con người lại càng làm cho độc giả thêm yêu nhân vật này hơn, lão không như Binh Tư phải đi ăn trộm để được sống, lão không nhờ vào sự giúp đỡ của ông giáo, mặc dù được đề nghị giúp đỡ. Cái khoảnh khắc lão xin bả chó của Binh Tư, khiến mọi người nghi ngờ về phẩm chất của lão “lão cũng ra phết đấy chứ chẳng vừa đâu” hay “con người đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh Tư để có ăn ư?” nhưng khi lão sùi bọt mép, co giật, thì mọi người đã hiểu tất cả. Lão chọn cái chết chứ dứt khoát không chịu ăn vào phần dành cho con.

Có nhiều cách để tìm đến cái chết, nhưng lão Hạc lại lựa chọn cái chết đau đớn quá! Cảnh lão chết làm ám ảnh người đọc, nhưng cái chết đó đã đề cao được lòng tự trọng của lão, cái tình nghĩa cao cả của của Lão dành cho Vàng, mà ít người có thể hiểu được. việc lừa một con chó khiến lão áy náy, day dứt khôn nguôi, chính điều này có lẽ khiến lão lựa chọn cái chết như thế. Lão lựa chọn cái chết nhưng lão cũng lại muốn rằng dù có chết lão cũng không muốn phiền mọi người xung quanh, vì lão biết cuộc sống của họ cũng chẳng khá hơn lão.  Chi tiết lão gửi ông giáo tiền để lo ma chay đã minh chứng điều đó!

>> Xem thêm:  Phân tích tác phẩm Chiếu dời đô của Lý Công Uẩn

Lão hạc chính là nhân vật mà chúng ta vừa thương vừa giận, có lẽ chính cái chính trực, lòng tự trọng cao cả của lão khiến mọi người cảm phục nhưng đây cũng chính là nguyên nhân dẫn đến cái chết đau đớn của lão.

Nam Cao với khả năng xây dựng và miêu tả nhân vật tài tình xuất sắc, ngôn ngữ gần gũi, sinh động,… ông đã xây dựng nên hình tượng lão Hạc đầy màu sắc, qua việc miêu tả ngoại hình, tính cách nội tâm của lão Hạc.

Tinh thần nhân đạo được thể hiện vô cùng sâu sắc qua nhân vật lão Hạc, thể hiện rõ nét bức tranh cuộc sống của người nông dân, trí thức Việt Nam trước cách mạng tháng Tám. Lão hạc chính là tư tưởng, cốt cách mà Nam Cao muốn nói đến. thể hiện thái độ xót thương, đồng cảm với những con người khốn khổ trong xã hội cũ, chính tấm lòng thiện lương, cao đẹp của những người nông dân bần hàn ấy, khiến chúng ta thêm yêu quý hơn.