Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ Bánh Trôi Nước của Hồ Xuân Hương

Đề bài: Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ Bánh Trôi Nước của Hồ Xuân Hương

Bài làm

Từ lâu khi nhắc đến bài thơ “Bánh trôi nước” là người ta nghĩ ngay đến đây là một bài thơ nói về thân phận, số phận của những người phụ nữ trong xã hội cũ. Hồ Xuân Hương cũng đã thể hiện được tấm lòng nhân văn, sự tinh tế của luôn yêu thương trân trọng người phụ nữ của mình.

Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non

Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

Mà em vẫn giữ tấm lòng son

Bài thơ Bánh trôi nước ở đây lại có hai lớp nghĩa chính, lớp nghĩa thứ nhất là lớp nghĩa tả thực. Lớp nghĩa thực thì bài thơ đơn giản chỉ là miêu tả bánh trôi nước từ hình dáng cho đến cách làm mà thôi. Hình dạng của chiếc bánh trôi có hình tròn, màu trắng trông cũng thật đẹp mắt. Người ta làm bánh trôi bằng cách viên thành hình tròn nhỏ vừa ăn và ở bên trong bánh trôi là một viên đường nhỏ là đường phên hay đường phèn. Khi lộc mà thấy bánh nổi lên 7 phần nổi 3 phần chìm có nghĩa là bánh đã chín. Nếu hiểu như vậy thì bài thơ không bao giờ được coi là một trong những bài thơ có ý nghĩa nói về thân phận người phụ nữ cho nên ta cùng phải hiểu sang lớp nghĩa thứ 2 của bài:

Có thể thấy được như ẩn sâu đằng sau lớp nghĩa tả thực đó lại là lớp nghĩa ẩn dụ hết sức tinh tế. Đó chính là một lớp nghĩa thật sự sâu sắc, hình ảnh bánh trôi cũng chính là hình ảnh biểu tượng cho người phụ nữ xưa họ thật đau khổ. M

>> Xem thêm:  Cảm nhận bài ‘Phò giá về kinh’

Ngay từ phần mở đầu bài thơ tác giả Hồ Xuân Hương dường như cũng đã lại sử dụng mô típ quen thuộc trong văn học dân gian mà người xưa vẫn hay dùng đó là từ “Thân em”. Thực sự mà nói chính với hai chữ thân em nói lên nỗi đau thân phận của người phụ nữ trong xã hội xưa họ luôn bị đọa đầy cho dù là nhân phẩm và tài sắc của họ luôn có. Người ta bắt gặp và yêu tiếng thơ của Hồ Xuân Hương bởi người ta nhận thấy được ở đây có một sự đồng điệu, gặp gỡ của những thân phận thấp cổ bé họng, luôn bị áp bức như một số câu ca dao than thân của người xưa:

“Thân em như tấm lụa đào,

Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai”.

“Thân em như hạt mưa sa

Hạt vào đài các, hạt ra ruộng cày”…

Có thể nhận thấy được việc nữ sĩ Hồ Xuân Hương sử dụng các ngữ liệu dân gian vừa khiến cho thơ bà gần gũi với đời sống đồng thời cũng đã khiến cho tiếng thơ trở nên da diết. Tiếng thơ của Hồ Xuân Hương như một sự bộc bạch và nó cũng như đã thấm đầy chất nhân bản, nhân văn và nhiễm nhiên đã trở thành tiếng thơ của bao người phụ nữ từ xưa cho đến nay.

Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ Bánh Trôi Nước của Hồ Xuân Hương

Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ Bánh Trôi Nước của Hồ Xuân Hương

Người đọc cũng có thể cảm nhận thấy được cũng chính ngay từ câu thơ đầu tiên của bài, bà đã khẳng định vẻ đẹp của người phụ nữ. Người phụ nữ có được những vẻ đẹp như “trắng”,  “tròn”, những vẻ đẹp này gợi liên tưởng đến vẻ đẹp phúc hậu và vô cùng hiền từ của họ. Họ đều là những người có diện mạo đẹp, có phẩm hạnh và có cả tài năng. Lẽ ra những người như vậy họ phải được hưởng hạnh phúc thế nhưng thân phận, số phận của họ lại phụ thuộc vào người khác.

>> Xem thêm:  Viết bài nghị luận bày tỏ ý kiến của mình về phương châm học đi đôi với hành

Bảy nổi ba chìm với nước non

Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

Thông qua câu thơ thì nhận thấy được thân phận của họ cũng chẳng khác gì những tấm lụa đào, hạt mưa sa,… Có lẽ rằng cũng chính người con gái trong xã hội cũ không được tự quyết định số phận cũng như hạnh phúc của mình. Ngay từ nhỏ họ cũng đã phải phụ thuộc vào bố mẹ không được tự do chọn lựa hạnh phúc của chính mình. Cha mẹ đặt đâu con ngồi đó, thế rồi khi yên bề gia thất thì lại phải phụ thuộc vào chồng, cả cuộc đời tần tảo lo cho chồng con và bị đạo tam tòng chi phối. Khi chồng mất lại phải theo con cái. Tất cả số phận, cuộc đời của người phụ nữ cũng đã được lập trình từ trước, biết khổ biết đau nhưng không tránh được nên mới “mặc dầu tay kẻ nặn”. Số phận, cuộc đời của người phụ nữ như cứ chìm nổi với biết bao sóng gió, hạnh phúc của bản thân không được tự mình quyết định cho chính mình.

Thế nhưng đáng nói ở đây đó chính là cuộc sống có khó khăn, có bị tù túng sống mà không được quyết định cuộc sống của mình thì người phụ nữ cứ vẫn mang trong mình những đức hạnh, những phẩm chất tốt đẹp nhất của chính mình:

Mà em vẫn giữ tấm lòng son

Những người phụ nữ trong xã hội cũ họ là những người phụ nữ luôn mang trong mình tấm lòng trong trắng, và phẩm hạnh thật tốt đẹp. Và thế là cho dù gặp cảnh ngộ nào cũng vẫn giữ được tấm lòng son sắt, cũng như tấm lòng thủy chung của người phụ nữa. Thông qua bài bánh trôi nước thì chữ “son” mà Hồ Xuân Hương dùng ở đây nó cũng thật như một điểm sáng, nhãn tự trong bài thơ. Chỉ với chữ son này mà nó cũng như lại có thể làm bừng sáng nét đẹp về nhân cách, phẩm chất của người phụ nữ Việt Nam từ trước cho đến nay.

>> Xem thêm:  Phân tích Đoàn Thuyền Đánh cá của Huy Cận

Thông qua tác phẩm “Bánh trôi nước” cực kỳ hấp dân này ta có thể thấy Hồ Xuân Hương là một người hết sức trân trọng, cũng như luôn luôn biết ngợi ca vẻ đẹp của người phụ nữ. Bà luôn trân trọng người phụ nữ không chỉ là phẩm chất mà còn là vẻ đẹp bề ngoài nữa. Trải qua thời gian năm tháng bài thơ đã luôn nói được tiếng lòng của người phụ nữ, đòi quyền lợi, bênh vực cho người phụ nữ cho nên nó vẫn có được một sự sống bất diệt cho đến ngày hôm nay.

Minh Nguyệt